HesapKurdu logo

Mücbir Sebep Nedir?

Güncelleme: 12.04.2023
Yayımlama: 01.12.2021
Paylaş
İçindekiler

Hukukta Mücbir Sebep Nedir?

Hukukta mücbir sebep, sorumluluğun, taahhüdün ve görevin yerine getirilmesine engel olabilecek nitelikte bulunan afet, iflas, ölüm, tutukluluk, hastalık ve bunun gibi hallerdir. Ayrıca bir kişi tarafından alınacak önlemlere karşı, borçlunun iradesi dışında borcunu yerine getirmesine engel ve önüne geçilmesi olanaksız olaylar olarak da tanımlanabilir.

Kolay Onaylanan Kredi Kartları

Mücbir Sebep Nerelerde Uygulanır?

  • Hukukun neredeyse bütün dallarında uygulanan mücbir sebep, temel kavramlardan biridir.
  • Dünya hukuk sistemlerinde genelgeçer kavramlardan sıkça kullanılanlar arasında yer alır.
  • Aynı zamanda mücbir sebep hukuksal sürelerin kaçırılmasına ya da bir hakkın kullanılmasına da engel olabilir.
  • Tüm hallerde sorumluluğu ileri bir tarihe atar ya da sorumluluğu kaldırır.
  • Bazı hukuki çözümlerde ise başlangıçtaki sürenin hiç oluşmadığının kabulü, yeni ek süreler tanınması ya da sürelerin durdurulmasının kabulü gibi sonuçlar ortaya çıkartır.

Mücbir Sebep Kaynakları

Buradaki kıstas ifanın önündeki engelin objektif şekilde değerlendirildiğinde, ortadan kaldırılmasının mümkün olmaması halidir. Örnek olarak:

  • doğa olayları: salgın hastalık, çığ, kar, don, fırtına, su baskını, deprem, yıldırım gibi durumlar
  • insan eylemleri; hırsızlık, darbe, abluka, istila, silah altına alınma, savaş gibi durumlar

DASK'ın sağladığı teminatları DASK'ın teminatları nelerdir sayfamızdan öğrenin. 

Mücbir Sebep Unsurları

  • kaçınılması ve önlenmesinin mümkün olmaması
  • tahmin edilememesi
  • insan iradesine bağlı olmaması
  • illiyet bağı
Mücbir Sebep Nedir?

Sözleşmelerde Mücbir Sebep

Herhangi bir sözleşmede mücbir sebep nedeniyle aykırılık söz konusu ise, sözleşmedeki ifa edimini borçlu, yerine getirmediği için bu aykırılıktan sorumlu olmaz. Bu aykırılık aşağıdaki hallerde görülür;

  • Tam ifa imkansızlığı: ana borcun ifası mücbir sebep nedeniyle imkânsız hale gelirse bu borç sona erer.
  • Kısmi ifa imkansızlığı: ana borcun ifası mücbir sebep nedeniyle imkânsız hale gelirse bu borcun imkânsız hale gelen kısmındaki sorumluluk sona erer.
  • Aşırı ifa güçlüğü: ana borcun ifası mücbir sebep nedeniyle yerine getirilmesi dürüstlük kurallarınca kendisinden beklenmeyen kişi açısından sözleşme şartları yeniden gözden geçirilir.

Sigorta Poliçelerinde Mücbir Sebep

  • Ticari sözleşmelerde sigorta poliçeleri de dahil olmak üzere mücbir sebepler bulunur.
  • Kurum ya da kişilerin birbirlerine taahhüt ettiklerini mücbir sebep nedeniyle, sonsuza kadar ya da geçici bir süreyle, tamamen ya da kısmen ortadan kaldırılır.
  • Bununla birlikte sözleşme veya kanundan gelen hakların kullanım aşamasına gelindiğinde haklarının talep edilmesi ya da tam tersi durumda sürelerinin uzatılmasının istenmesi halinde tamamen ya da kısmen ortadan kaldırılabilir.
  • Bu gibi durumlarda esas olan kurum veya kişinin kusuru, kasti davranışı veya ihmali gibi bir durumun olmaması yani beklense bile yaşanan olayların engellenememesi nedeniyle yapılabilecek hiçbir şeyin olmaması ve mücbir sebep nedeniyle tanınan haklardan faydalanmalarını sağlamaktadır.
  • Sigorta poliçelerinde çok açık bir şekilde mücbir sebep tanımları yapılarak bu kapsam dahilinde yaşanacak olan olaylar ve durumlar neticesinde sigorta şirketinin ödeme ile ilgili herhangi bir yükümlülüğü olmadığı ifade edilir.
  • Özellikle kasko poliçeleri gibi bazı sigorta poliçelerinde ek teminat alma hakkı verilir. Bunun dışındaki durumlarda meydana gelen zararları sigorta şirketleri karşılamaz.

Yangın sigortası hakkında merak edilenleri yangın sigortası sayfamızdan edinin. 

Corona Virüs Mücbir Sebep Sayılır mı?

2019 yılı aralık ayı itibariyle tüm dünyayı etkisine alan Coronavirüs (Covid-19), 11 Mart 2020 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi Syani salgın olarak ilan edildi.

Mücbir sebeplerin Covid-19 salgınına ilişkin olarak yapılan düzenlemelerde malî hukuk alanındaki sonuç ve hükümleri ele alınıyor. Mali hukukta öncelikle sorumluluk ve sürelere olan etkisiyle mücbir sebep hallerinin varlığı değerlendirilir. Bu bağlamda mücbir sebepler aşağıdaki ana başlıklar altında incelenir:

  • konusu, kavramı, unsurları ve hukukî niteliği
  • kişi ve konu yönünden kapsamı
  • Vergi Yargılaması Hukuku, Kamu İcra Hukuku, Vergi Ceza Hukuku, Vergi Usûl Hukuku alanındaki etkisi,
  • mücbir sebebin ve etkisinin ispatı

Konunun anlatılmasında ilmî içtihatlardan, yargı kararlarından, mevzuat hükümlerinden yararlanılır. 

Kaynaklar:

04/02/2011 Tarihli 27836 Sayılı Türk Borçlar Kanunu

Vikipedi Mücbir Sebep

“Bu yazının tüm kullanım hakları Hesapkurdu.com‘a aittir. Başka mecralarda kullanılması veya alıntı yapılması ancak orijinal yazıya link verilerek referans gösterilmesi şartıyla mümkündür.”

Yazar Hakkında

Hesapkurdu Finans Danışmanları

Hesapkurdu Finans Danışmanları

Hesapkurdu.com kullanıcıları için bilgilendirici içerikler ve hesaplama araçları hazırlayan, kredi, sigorta ve tüm bireysel finans konularında uzmanlığa sahip, araştırmaya ve bilgi doğruluğuna önem veren finansal danışman ekibi.

Hesapkurdu.com kullanıcıları için bilgilendirici içerikler ve hesaplama araçları hazırlayan, kredi, sigorta ve tüm bireysel finans konularında uzmanlığa sahip, araştırmaya ve bilgi doğruluğuna önem veren finansal danışman ekibi.

Yazara Soru Sor
Hesapkurdu logo

Copyright © 2023 BHL Turkey Teknoloji A.Ş.
Tüm Hakları Saklıdır.
Sigorta aracısı Koalay.com, Hesapkurdu.com iştirakidir.
Merdivenköy Mah. Bora Sok. Nidakule
Göztepe Blok No:1-3 İç Kap No:58/61
Kadıköy/İSTANBUL
MERSİS Numarası: 0577050290800014
0(216) 570 0707 bilgi@hesapkurdu.com

Sosyal Medyadan Bizi Takip Edebilirsiniz

FacebookMediumTwitter InstagramLinkedInYoutube

Hesapkurdu.com anlaşmalı olduğu bankalarla “Destek Hizmet Kuruluşu” olarak çalışmaktadır. Sunulan destek hizmeti BDDK’nın 05.11.2011 tarihli yönetmeliğine göre denetlenmektedir.