Vadeli Mevduat mı Bono mu?

Vadeli Mevduat Getirisi Nedir?

Bankaya yatırdığınız birikimleriniz, banka tarafından kredi kullandırımı gibi çeşitli finansal operasyonlarda değerlendirilir. Banka, bu işlemlerden elde ettiği kârın bir kısmını önceden belirlenen faiz oranı veya kâr payı üzerinden mevduat sahiplerine dağıtır.

Mevduat Getirisinde Bilmeniz Gereken Önemli Noktalar: 

• Vade ve Kazanç Dengesi: Geleneksel vadeli hesaplarda, belirlenen vade (gün sayısı) dolmadan para çekerseniz o ana kadar biriken faiz getirisinden mahrum kalabilirsiniz. Ancak günümüzde popülerleşen "günlük vadeli" veya "ara dönem ödemeli" hesaplar ile ana paranıza dokunmadan dilediğiniz zaman işlem yapabilir ve kazancınızı koruyabilirsiniz.
• Vade Seçimi: Acil nakit ihtiyacınız olabileceğini düşünüyorsanız, kısa vadeli (32-45 gün gibi) veya günlük nemalandıran hesapları tercih etmelisiniz. Genellikle vade uzadıkça (3 ay gibi vadelerde) bankaların sunduğu faiz oranları yükselse de piyasa beklentilerine göre bazen kısa vadelerde de yüksek fırsatlar yakalanabilir.
• Stopaj Kesintisi: Getiriniz üzerinden yapılan vergi (stopaj) kesintisi, seçtiğiniz vadeye göre değişiklik gösterir. Türk Lirası mevduatlarda vade uzadıkça stopaj oranının düşmesi, uzun vadeli yatırımı daha avantajlı hale getirebilir.

Not: Yatırım yapmadan önce güncel faiz oranlarını karşılaştırmak ve enflasyon karşısında reel getiri sağlayan vadeleri seçmek, birikimlerinizin değerini korumanıza yardımcı olur.

Bono Nedir?

Bono, borçlusu tarafından alacaklısına verilen ve belirli bir tutarın, belirli bir vade sonunda kayıtsız şartsız ödeneceğini taahhüt eden bir değerli kağıttır (menkul kıymettir). Sermaye piyasalarında genellikle vadesi 60 günden az, 360 günden fazla olmayan kısa vadeli borçlanma aracı olarak tanımlanır.

Banka bonoları ise bankaların (kalkınma, yatırım veya mevduat bankaları) borçlu sıfatıyla, fon sağlamak amacıyla ihraç ettikleri emre yazılı menkul kıymetlerdir. Yatırımcı için sabit getirili bir yatırım aracıdır.

Bir Bononun Geçerli Olması İçin Gereken Yasal Şartlar:

Türk Ticaret Kanunu uyarınca bir senedin "bono" sayılabilmesi için aşağıdaki unsurları barındırması zorunludur:

• Bono İbaresi: Metin içerisinde mutlaka geçmelidir.
• Kayıtsız Şartsız Ödeme Vaadi: Belirli bir bedelin ödeneceğine dair net bir ifade.
• Lehtar Bilgisi: Kime veya kimin emrine ödenecekse o kişinin adı ve soyadı.
• Düzenleme Tarihi ve Yeri: Bononun imzalandığı gün ve konum.
• Vade: Ödemenin yapılacağı tarih (belirtilmemişse görüldüğünde ödenir kabul edilir).
• Ödeme Yeri: Borcun ödeneceği yer.
• Düzenleyenin İmzası: Bonoyu çıkaran kişinin el yazısıyla imzası.

Vadeli hesap hakkında bilgi almak için ise vadeli hesap nedir sayfamızı ziyaret edin.

Vadeli Mevduat mı Bono mu Daha Avantajlı?

İki yatırım aracının da en belirgin özelliği sabit getirili yatırım aracı olmasıdır. Yatırımı yaptığınız anda vadesinde elde edeceğiniz faizi bilir ve vadesini beklerseniz, ana paranızı faiziyle birlikte alabilirsiniz. Bu açıdan bakıldığında riski sevmeyen yatırımcılar için her ikisi de uygundur.

Bu iki yatırım aracı arasındaki en temel fark stopaj oranlarıdır. Hazine bonolarında vergi oranı %10 iken, 6 aya kadar vadeli mevduat TL hesaplarında bu oran %17,5 olarak uygulanır. Eğer bono ve mevduat faiz oranları eşitse, daha düşük vergi yükü nedeniyle bonoyu tercih etmek net getirinizin daha yüksek olmasını sağlar.

Örnek Hesaplama:

100.000 TL tutarındaki birikiminizi, %45 faiz oranı ile 6 aylığına bono ve mevduata ayrı ayrı yatırdığınızı varsayalım. Altı aylık brüt faiz geliriniz her iki seçenekte de 22.500 TL olacaktır.

• Bonoda: Brüt gelirin %10’u olan 2.250 TL vergi (stopaj) kesintisi yapılır. Cebinize giren net faiz 20.250 TL olur.
• Mevduatta: Brüt gelirin %17,5’i olan 3.937,5 TL kesinti yapılır. Cebinize giren net faiz 18.562,5 TL olur.

Sonuç: Gördüğünüz gibi faiz oranları aynı olmasına rağmen, 100.000 TL’lik yatırımda bono, vergi avantajı sayesinde mevduata göre 1.687,5 TL daha fazla kazandırır.

Ancak bu örnekten yola çıkarak bononun her zaman daha kârlı olduğu söylenemez. Hangisinin daha avantajlı olacağı, yatırım yapacağınız dönemdeki güncel faiz oranlarına ve seçtiğiniz vadeye göre değişiklik gösterebilir.