Brütten Nete, Netten Brüte Maaş Hesaplama

Brüt maaşın net tutara dönüşümünü, net maaşın brüt karşılığını ve çalışanın işverene toplam maliyetini hesaplayabilirsiniz. Aracımız, SGK primleri, kümülatif vergi dilimleri, asgari ücret vergi istisnası ve SGK tavanı parametrelerini dikkate alarak 12 aylık detaylı maaş tablosu da oluşturur.

Brüt Maaş ile Net Maaş Arasındaki Fark Nedir?

Brüt maaş, iş sözleşmesinde yer alan ve yasal kesintiler yapılmadan önceki toplam tutardır. Net maaş ise SGK primi, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri düşüldükten sonra çalışanın hesabına yatan tutardır.

İki tutar arasındaki fark, çalışanın maaş seviyesine ve yıl içindeki kümülatif vergi matrahına göre değişiklik gösterir. Brüt maaş üzerinden anlaşan çalışanlarda, artan vergi dilimleri nedeniyle yılın başında ele geçen net maaş daha yüksekken bu tutar yıl içerisinde kademeli olarak azalır.

Brütten Nete Maaş Nasıl Hesaplanır?

Brüt maaştan net maaşa geçişte sırasıyla şu yasal kesintiler uygulanır:

• SGK İşçi Payı (%14): Brüt maaş üzerinden kesilir (SGK tavanını aşan kısımlar için tavan tutar esas alınır).

• İşsizlik Sigortası İşçi Payı (%1): Brüt maaş üzerinden kesilir (SGK tavanı sınırınca uygulanır).

• Gelir Vergisi: Brüt maaştan SGK ve işsizlik primleri düşüldükten sonra kalan gelir vergisi matrahına, çalışanın kümülatif vergi dilimine (%15, %20, %27, %35, %40) göre uygulanır. Hesaplanan vergiden asgari ücret gelir vergisi istisnası düşülür.

• Damga Vergisi: Brüt maaş üzerinden binde 7,59 (0,00759) oranında hesaplanır ve asgari ücret damga vergisi istisnası düşülerek uygulanır.

Tüm bu kesintiler yapıldıktan sonra kalan tutar, çalışanın banka hesabına yatan net maaşı oluşturur.

Netten Brüte Maaş Nasıl Hesaplanır?

Netten brüte maaş hesaplaması, hedeflenen net ücreti sağlayacak brüt tutarın geriye doğru hesaplanmasıyla yapılır. Ancak vergi dilimleri, kümülatif matrah ve asgari ücret istisnası her ay değişkenlik gösterdiğinden, yazılımsal araçlar bu brüt tutarı tek bir kapalı denklemle değil, ikili arama (binary search) algoritmasıyla bulur.

Sistem öncelikle olası bir brüt maaş aralığı belirler ve ortadaki değeri dener. Bu deneme brütünden %14 SGK ve %1 işsizlik sigortası primleri (SGK tavanı sınırınca) düşüldükten sonra kalan matrah, önceki ayların kümülatif matrahına eklenir. Dilim bazlı gelir vergisi (asgari ücret istisnası düşülerek) ve damga vergisi hesaplanıp deneme net maaşı bulunur. Elde edilen net tutar hedeflenen netten düşükse arama aralığının üst yarısına, yüksekse alt yarısına geçilerek aralık daraltılır ve tam brüt değere ulaşılana kadar bu işlem tekrarlanır.

Sonuç olarak; tek bir sabit çarpan kullanmak yerine, ilgili ayın vergi dilimi ve kümülatif matrahı dikkate alınarak her ay için ikili arama algoritmasıyla hedeflenen net ücreti sağlayan tam brüt tutar elde edilir

2026 Gelir Vergisi Dilimleri (Ücret Gelirleri)

Gelir vergisi, yılın başından itibaren kümülatif olarak artan oranlı şekilde hesaplanır. Yani yılın ilerleyen aylarında aynı brüt maaşla bile daha yüksek dilimden vergilendirilebilirsiniz.

Brüt Maaş Üzerinden Gelir Vergisi Nasıl Hesaplanır?

Gelir vergisi hesaplaması yıl boyunca biriken (kümülatif) vergi matrahı üzerinden yapılır. Vergi, doğrudan brüt maaş üzerinden değil; zorunlu sigorta kesintileri düşüldükten sonra kalan tutara uygulanır.

Gelir Vergisi Matrahı Formülü: Gelir Vergisi Matrahı = Brüt maaş – (SGK işçi payı + işsizlik sigortası işçi payı)

Hesaplanan gelir vergisi matrahı her ay üst üste eklenerek yıl sonuna kadar birikir ve yeni yılın başında (Ocak ayında) sıfırlanır. Örneğin; ocak ayında gelir vergisi matrahı 100.000 TL olan bir çalışanın kümülatif matrahı şubat ayında 200.000 TL'ye ulaşır. Yıl içerisinde biriken bu toplam tutar ilgili vergi dilimi sınırını aştığında (örneğin sınırı aşan 10.000 TL'lik kısım için bir üst vergi dilim oranı uygulandığında) ödenen vergi artar ve dolayısıyla çalışanın net maaşında bir miktar düşüş yaşanır.

Asgari Ücret Gelir Vergisi ve Damga Vergisi İstisnası

Tüm çalışanların brüt ücretlerinin asgari ücrete kadar olan kısmı gelir vergisi ve damga vergisinden istisna tutulmuştur. Bu durum, doğrudan asgari ücretle çalışan bir kişinin gelir vergisi ve damga vergisi ödemediği anlamına gelmez. Asgari ücretin üzerinde maaş alan çalışanlar için de her ay bu istisna tutarı kadar vergi indirimi uygulanır.

SGK ve İşsizlik Sigortası Kesintileri

• SGK İşçi Payı: %14

• İşsizlik Sigortası İşçi Payı: %1

• SGK Prim Tavanı: Güncel brüt asgari ücretin 9 katıdır. (7,5 katı düzenlemesi mevzuatta yapılan değişiklikle 9 katına yükseltilmiştir). Bu tutarın üzerindeki kazançlardan SGK işçi/işveren payı ve işsizlik sigortası primi kesilmez.

Engellilik İndirimi

Çalışma gücü kaybı bulunan çalışanlar için, derecelerine göre aylık gelir vergisi matrahından sabit bir tutar düşülür (2026 yılı):

Engelli emeklilik süreçleri hakkında bilgi almak için engellilerde emeklilik şartları yazımızı inceleyebilirsiniz.

İşveren Maliyeti Nasıl Hesaplanır?

Bir çalışanın işverene toplam maliyeti, brüt maaşın üzerine işveren tarafından ödenmesi zorunlu olan SGK ve işsizlik sigortası primlerinin eklenmesiyle bulunur:

• SGK İşveren Payı (Standart Oran): %21,75

• SGK Hazine Prim İndirimi (5510 Sayılı Kanun):

  • İmalat Sektörü: Primlerini düzenli ödeyen ve borcu bulunmayan imalat sektörünün işyerleri için 5 puanlık indirim uygulanır (SGK işveren payı %16,75'e düşer).

  • İmalat Dışı Sektörler: İmalat dışındaki diğer tüm sektörler için indirim 2 puan olarak uygulanır (SGK işveren payı %19,75'e düşer).

• İşsizlik Sigortası İşveren Payı: %2

Hesaplama Formülü: İşveren Maliyeti = Brüt Maaş + (Brüt Maaş × %21,75) + (Brüt Maaş × %2)

Not: Brüt maaş SGK prim tavanını aştığında, işveren SGK ve işsizlik primleri brüt maaşın tamamı üzerinden değil, en fazla SGK prim tavanı üzerinden hesaplanır.

Bu konu hakkında daha fazla bilgi almak asgari ücret işveren maliyeti hespalama yazımızı inceleyebilirisiniz.

SGK Prim Tavanı Nedir ve Maaş Hesaplamasını Nasıl Etkiler?

SGK prim tavanı, çalışanların brüt maaşları üzerinden kesilecek SGK ve işsizlik sigortası primlerinin üst sınırıdır. SGK prim tavanı, brüt asgari ücretin 9 katı olarak uygulanmaktadır. 2026 yılı için bu tutar 297,270 TL'dir.

Brüt maaşı bu tavanı aşan çalışanların SGK ve işsizlik prim kesintileri maaşın tamamı üzerinden değil, en fazla SGK prim tavanı tutarı üzerinden hesaplanır. Tavanı aşan brüt kazanç kısmından prim kesintisi yapılmadığı için yüksek maaş alan çalışanların eline geçen net tutar da SGK kesintisi kaynaklı bir avantaj oluşur. Ancak tavanı aşan bu kazançlar prim matrahına dahil edilmediğinden, ileride bağlanacak emekli aylığı hesaplamasında dikkate alınmaz.

Yemek ve Yol Yardımları Maaş Hesaplamasına Nasıl Yansır?

Yemek ve yol yardımlarının maaş hesaplamasına etkisi, bu ödemelerin iş sözleşmesinde brüt maaşın içinde mi yoksa maaşa ek bir yan hak olarak mı tanımlandığına göre değişir. Sözleşmedeki brüt maaşa dahil olarak ödenen yardımlar standart brüt kazanç sayılır ve tamamı SGK ile vergi kesintilerine tabi tutulur. Maaşa ilave bir yan hak olarak sağlanan yardımlarda ise yasal istisnalar devreye girer. Yemek kartı veya belirli sınırlar dahilinde nakit sağlanan yemek yardımları günlük yasal istisna tutarına kadar SGK priminden ve gelir vergisinden muaf tutulurken, sınırı aşan kısımlar brütleşerek vergi matrahına eklenir. Yol yardımı ise servis veya kart sağlama şeklinde yapıldığında vergiden istisna edilirken, nakit olarak verilmesi durumunda standart brüt kazanç gibi vergilendirilir.

Yıl İçinde Zam Aldıysanız veya Bazı Aylar Çalışmadıysanız

Bu araç, sabit bir maaş varsayımıyla sınırlı kalmaz. Yıl içinde zam aldıysanız, işe yeni başladıysanız veya bir süre çalışmadıysanız, her ay için farklı bir tutar (çalışmadığınız aylar için "0") girerek gerçek yıllık tablonuzu oluşturabilir; yıllık toplam ve ortalama maaşınızı yalnızca gelir elde ettiğiniz aylara göre görebilirsiniz.

İş Yeri Değiştirilmesi Durumunda Vergi Matrahı Nasıl Hesaplanır?

Gelir vergisi kümülatif olarak hesaplandığı için yıl içerisinde iş yeri değiştirilse veya bazı aylar çalışılmasa dahi yıl içerisinde vergi matrahı sıfırlanmaz.

İş değişikliği durumunda yapılan en büyük hata, eski iş yerinden alınan kümülatif vergi matrahı yazısının yeni iş yerine bildirilmemesidir. Matrahın yeni iş yerinde kaldığı yerden devam ettirilmemesi durumunda, yeni işveren hesaplamayı %15'lik ilk vergi diliminden başlatır. Bu durum yıl içinde geçici olarak daha az vergi kesilmesini sağlasa da yıl sonunda eksik ödenen gelir vergisinden dolayı Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi verilmesini gerektirir.

Beyanname sürecinde matrahlar yıllık olarak birleştirildiği için aradaki vergi farkı toplu olarak ödenir. Ayrıca damga vergisi ve ek bürokratik işlemler nedeniyle ödenecek toplam maliyet daha fazla olur. Sürecin aksaması veya beyannamenin kaçırılması halinde ise Vergi Dairesi tarafından cezai işlem uygulanır.

Bu nedenle, yıl içindeki iş değişikliklerinde kümülatif vergi matrahı yazısı mutlaka yeni iş yerine teslim edilmeli ve vergi matrahının kaldığı yerden devam etmesi yazılı olarak talep edilmelidir.

Brüt Maaşı mı, Net Maaş mı Almak Daha Avantajlı?

Brüt ve net maaş anlaşmalarının kendilerine göre belirgin avantajları bulunmakta olup tercih tamamen çalışanın finansal önceliklerine bağlıdır.

Brüt maaş alanlar için, gelir vergisi dilimleri yükseldikçe (örneğin %15'ten %20, %27 ve %35 dilimlerine geçildikçe) vergi yükü çalışanın maaşından karşılandığı için yılın ilerleyen aylarında ele geçen net tutar kademeli olarak azalır. Bu durum yılın ilk aylarında daha yüksek, son aylarında ise daha düşük net maaş alınmasına neden olur.

Net maaş alanlar için, vergi dilimi artışlarından doğan maliyet farkını işveren üstlenir. Bordroda netten brüte hesaplama yapılarak çalışanın brütü yükseltilse de ele geçen tutar değişmez. Çalışan yılın 12 ayı boyunca her ay tam olarak aynı net tutarı alır ve aylık bütçe planlamasını çok daha kolay ve öngörülebilir şekilde yapar.

Özet olarak; yıl boyunca sürpriz yaşamadan sabit ve öngörülebilir bir aylık gelir arayanlar için net maaş, yılın başında daha yüksek nakit akışı elde etmek isteyenler için ise brüt maaş üzerinden anlaşmak daha avantajlıdır.

Brüt Maaşın Yüzde Kaçı Net Kalır?

Brüt maaşın nete dönüşümünde sabit tek bir oran yoktur. Ele geçen net tutarın brüt maaşa oranı; maaşın büyüklüğüne, ilgili yıldaki vergi dilimlerine ve yılın kaçıncı ayında olduğunuza (kümülatif vergi matrahına) göre değişiklik gösterir.

• Asgari Ücret ve Yakın Seviyeler: Asgari ücretten Gelir ve Damga Vergisi alınmadığı (asgari ücret istisnası uygulandığı) için bu seviyedeki maaşlarda brüt tutarın yaklaşık %85'i net olarak çalışanın eline geçer (Sadece %14 SGK + %1 İşsizlik primi kesilir).

• Yüksek Maaş Seviyeleri: Maaş arttıkça ve yıl içerisinde kümülatif matrah nedeniyle bir üst vergi dilimine (%20, %27, %35, %40) geçildikçe kesintiler artar. Bu durum yüksek maaşlarda brüt-net oranının düşmesine yol açar; yıl sonuna doğru brüt maaşın yaklaşık %60 ile %70 arasındaki bir kısmı nete dönüşür.

Özetle; maaş seviyesi yükseldikçe ve yılın son aylarına yaklaşıldıkça brüt maaştan elde kalan net oran kademeli olarak azalır..

İşveren Maliyeti Neden Brüt Maaştan Yüksektir?

İşveren maliyeti, çalışana ödenen brüt maaştan ibaret değildir. İşveren, brüt maaşa ek olarak mevzuat gereği %21,75 SGK İşveren Payı ve %2 İşsizlik Sigortası İşveren Payı ödemekle yükümlüdür. Bu prim kesintileri çalışanın maaşından düşülmez; doğrudan işverenin cebinden çıkan ek bir gider olarak toplam maliyete eklenir. Bu nedenle bir çalışanın işverene toplam maliyeti, her zaman brüt maaşından daha yüksek olur.

Yıl İçinde Zam Alındıysa Hesaplama Nasıl Değişir?

Yıl içinde zam alınması durumunda vergi matrahınız sıfırlanmaz. Yeni brüt maaşınız zam aldığınız aydan itibaren mevcut kümülatif vergi matrahınızın üzerine eklenerek devam eder.

Maaşınız yükseldiği için yılın geri kalanında kümülatif vergi matrahınız daha hızlı birikir. Bu durum bir üst vergi dilimine (%20, %27, %35) daha erken girmenize yol açabilir. Dolayısıyla brüt maaşınıza yapılan zam oranı ile elinize geçen net maaştaki artış oranı, vergi dilimi geçişleri nedeniyle birebir aynı olmayabilir.