Çocuk İçin Birikim Yapma Yolları

Çocuk İçin Birikim Yapma Yolları Nelerdir?

Çocuk için birikim planı yaparken ilk karar, paranın ne zaman kullanılacağıdır. 2-3 yıl içinde okul ödemesi yapılacaksa daha düşük riskli ve kolay nakde çevrilen ürünler öne çıkar. Üniversite veya yurt dışı eğitim gibi 10 yıl ve üzeri hedeflerde ise BES, yatırım fonu, altın veya döviz gibi uzun vadeli seçenekler değerlendirilebilir.

Bu nedenle çocuk için birikimde tek bir doğru ürün yoktur. Ailenin aylık ayırabileceği tutar, çocuğun yaşı, hedeflenen eğitim maliyeti, risk tercihi ve paraya ne zaman ihtiyaç duyulacağı birlikte düşünülmelidir.

Düzenli ödeme talimatı verilen bir çocuk birikim hesabı, 18 yaş altı BES, yatırım fonu alımı veya altın/döviz birikimi aynı amaca hizmet edebilir. Önemli olan seçilen yöntemin hedef süreyle uyumlu olması ve birikimin düzenli takip edilmesidir.

Eğitim Fonu Nedir?

Eğitim fonu, çocuğun eğitim masrafları için düzenli birikim yapılmasını ifade eder. Bu ifade bazen özel bir yatırım fonu adı gibi kullanılır ancak çoğu zaman ailelerin çocuk adına oluşturduğu uzun vadeli birikim planını anlatır.

Eğitim fonu için ayrı bir banka hesabı açılabilir, BES başlatılabilir, düzenli yatırım fonu talimatı verilebilir veya altın/döviz birikimi yapılabilir. Önemli olan birikimin çocuğun eğitim hedefi için ayrılması ve düzenli takip edilmesidir.

Bu plan; okul ücreti, üniversite, yurt, kitap, kurs, yurt dışı eğitim veya yaşam giderleri için kullanılabilir.

18 Yaş Altı BES ile Birikim

18 yaş altı bireysel emeklilik sistemi, çocuk adına uzun vadeli birikim yapmak için kullanılan seçeneklerden biridir. Yasal temsilci, çocuk adına BES sözleşmesi başlatır ve düzenli katkı payı öder.

BES’in en önemli avantajlarından biri devlet katkısıdır. Katkı payı ödemeleri için belirlenen oran ve yıllık üst limit dâhilinde devlet katkısı hesaba yansır. Bu katkı hemen tamamen çekilebilir bir tutar değildir; sistemde kalma süresine göre hak edilir.

BES’te birikimler emeklilik yatırım fonlarında değerlendirilir. Fon seçimine göre getiri ve risk değişir. Hisse senedi, altın, borçlanma araçları, katılım veya karma fonlar farklı sonuçlar verir. Bu nedenle BES seçerken sadece devlet katkısına değil, fon dağılımına ve kesintilere de bakmak gerekir.

Çocuk Birikim Hesapları

Bankaların çocuklara yönelik vadesiz, vadeli veya birikimli hesapları bulunur. Bu hesaplar çocuk adına açılır; işlem yetkisi veli veya vasiye aittir.

Çocuk birikim hesapları daha sade ve düşük riskli bir başlangıç seçeneği olabilir. Aile düzenli para aktarır, hesapta birikim oluşur. Vadeli hesap seçilirse faiz getirisi elde edilir. Bazı bankalarda günlük vadeli hesap, düzenli para transferi veya çocuklara özel tasarruf ürünleri bulunur.

Bu hesaplar özellikle kısa ve orta vadeli hedefler için kullanışlıdır. Ancak uzun vadede enflasyon etkisi dikkate alınmalıdır. Sadece düşük getirili hesapta tutulan para zaman içinde alım gücü kaybedebilir.

Düzenli Yatırım Fonu Talimatı

Çocuk için birikimde düzenli yatırım fonu talimatı da kullanılabilir. Bu yöntemde belirlenen tutar her ay otomatik olarak yatırım fonuna yönlendirilir.

Yatırım fonları farklı risk seviyelerine sahiptir. Para piyasası fonları daha düşük riskli kabul edilir. Borçlanma araçları fonları daha dengeli olabilir. Hisse senedi veya karma fonlar uzun vadede daha yüksek getiri potansiyeli taşır ancak dalgalanma riski daha yüksektir.

Düzenli fon alımı, fiyatların yüksek ve düşük olduğu dönemlerde alım yapılmasını sağlar. Bu yöntem uzun vadede ortalama maliyet oluşturur. Ancak yatırım fonlarında anapara garantisi yoktur. Fonun değeri piyasa koşullarına göre artar veya azalır.

Altın ve Döviz Birikimi

Altın ve döviz, çocuk için birikimde sık kullanılan seçeneklerdir. Aileler düzenli gram altın, döviz hesabı veya altın fonu alarak uzun vadeli birikim yapabilir.

Altın, özellikle uzun vadeli ve enflasyona karşı korunma amacıyla tercih edilir. Döviz ise yurt dışı eğitim hedefi olan aileler için anlamlı olabilir. Eğitim gideri euro veya dolar cinsinden olacaksa, birikimin bir bölümünü aynı para birimiyle yapmak kur riskini azaltır.

Ancak altın ve döviz de risksiz değildir. Fiyatlar dönem dönem düşebilir, alış-satış makası maliyet yaratabilir. Bu nedenle tüm birikimi tek bir araçta tutmak yerine farklı ürünlere dağıtmak daha dengeli olur.

Eğitim Sigortası ve Birikimli Hayat Ürünleri

Bazı sigorta şirketleri çocukların eğitim masrafları için birikimli hayat sigortası veya eğitim sigortası ürünleri sunar. Bu ürünlerde düzenli prim ödenir; bazı planlarda vefat veya sakatlık gibi risklere karşı güvence de bulunur.

Bu ürünler sadece yatırım ürünü gibi görülmemelidir. İçinde sigorta teminatı, masraf, kesinti ve süre şartları bulunabilir. Erken çıkışta birikim beklenenden düşük olabilir. Bu nedenle poliçe şartları dikkatle okunmalıdır.

Eğitim sigortası, özellikle ailede gelir sağlayan kişinin başına bir şey gelmesi halinde çocuğun eğitim planının devam etmesini amaçlayan ürünlerde anlamlı olabilir.

Çocuk İçin Birikim Planı Nasıl Yapılır?

Birikim planı yaparken önce hedef belirlenmelidir. Örneğin çocuğun üniversiteye başlamasına 12 yıl varsa bu uzun vadeli bir hedeftir. 2 yıl sonra özel okul ödemesi yapılacaksa daha düşük riskli ürünler tercih edilmelidir.

Plan yaparken şu adımlar izlenebilir:

1. Hedef tarih belirlenir

2. Tahmini eğitim maliyeti hesaplanır

3. Aylık ayrılabilecek tutar belirlenir

4. Risk seviyesi seçilir

5. BES, fon, altın, döviz veya hesap dağılımı yapılır

6. Düzenli ödeme talimatı verilir

7. Birikim yılda en az birkaç kez kontrol edilir

Gelir arttıkça katkı payı veya düzenli ödeme tutarı yükseltilebilir. Doğum günü, bayram veya karne dönemlerinde gelen hediyeler de birikime eklenebilir.

Çocuk İçin Birikim Yaparken Nelere Dikkat Edilmeli?

Çocuk için birikim yaparken ürün seçimi kadar süreklilik de önemlidir. Küçük tutarlarla düzenli birikim yapmak, düzensiz büyük ödemelerden daha etkili olabilir.

Dikkat edilmesi gerekenler:

• Birikim hedefini netleştirin

• Paranın ne zaman kullanılacağını belirleyin

• Tüm birikimi tek ürüne bağlamayın

• BES devlet katkısı ve hak ediş şartlarını inceleyin

• Fonlarda risk değerini ve portföy dağılımını kontrol edin

• Vadeli hesaplarda enflasyon etkisini dikkate alın

• Döviz ve altında kur/fiyat dalgalanmasını unutmayın

• Sigorta ürünlerinde kesinti ve erken çıkış şartlarını okuyun

• Düzenli ödeme talimatı vererek disiplini koruyun

Çocuk için birikim yapmanın en doğru yolu, hedefe ve vadeye uygun bir plan oluşturmaktır. Kısa vadeli eğitim giderleri için daha düşük riskli ürünler, uzun vadeli hedefler için BES ve yatırım fonları gibi seçenekler değerlendirilebilir. Karar verirken getiri kadar risk, likidite, kesinti ve enflasyon etkisi de hesaba katılmalıdır.