Faktoring

Faktoring

Faktoring Nedir?

Faktoring, vadeli satış yapan firmaların her türlü mal ve hizmet satışından doğan alacak haklarını faktor adı verilen finansal kuruluşlara satmak suretiyle kısa vadeli kaynak sağladıkları bir finansman tekniğidir. Bir başka ifade ile faktoring, firmaların satışlarından doğan vadeli alacaklarını yetkili 3. parti firmalara peşin bedel ile satmaları işlemidir. Bu sayede firmalar vadeli alacaklarını nakde dönüştürerek fon sağlamaktadırlar. Faktoring, faktor ile satıcı firma arasında uzun vadeli bir çalışma düzenini gerektirir. Faktoring işlemi bir defaya mahsus veya kısa bir süre için yapmaya çok uygun olmayan bir işlemdir.

Faktoring vadeleri, maksimum 180 güne kadar olan ticari alacaklar için uygulanır.

Faktoring işleminin üç temel fonksiyonu vardır:

  • Finansman Fonksiyonu, faktoring işleminin temel işlevlerinden birisidir. Bu fonksiyon sayesinde faktor, satıcı firmaya vadeli alacağının belli bir oranında vadeden önce ön ödeme yapabilir. Bu oran genellikle % 80 düzeyinde uygulanmaktadır.
  • Hizmet Fonksiyonu, satıcı firmanın muhasebe kayıtlarının tutulması, kredi kontrolü, tahsilat hizmetleri, piyasa istihbaratları gibi işlevleri içermektedir.
  • Teminat Fonksiyonu, faktoring işleminin en önemli fonksiyonlarından biridir. Bu fonksiyon sayesinde faktoring şirketleri satıcı firmaların alacaklarını tahsil edememe riskini üstlenmektedirler.

Faktoring Şirketleri ile İlgili Yasal Düzenleme

Türkiye'de faktoring işlemleri ile ilgili yasal düzenleme 30.09.1983 tarih ve 90 sayılı “Ödünç Para Verme İşlemleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin” 27.06.1994 tarih 545 Numaralı Kanun Hükmünde Kararname ile değiştirilerek oluşturulmuştur. Ayrıca bu Kararname uyarınca çıkarılan 21.12.1994 tarihli Faktoring Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik'te faktoring işlemlerini düzenlemektedir.

Faktoring Şirketlerinin Yasal Tanım

Faktoring şirketleri, fatura, mal veya hizmet satışından doğmuş olduğunu tevsik eden diğer belgelere dayalı mal ve hizmet satışlarından doğmuş veya doğacak alacakları temellük ederek tahsilini üstlenen ve bu alacaklara karşılık ödemelerde bulunarak finansman sağlayan şirketlerdir.

Türkiye’de Faktoring

Türkiye'de faktoring uygulamaları mali sektörün unsuru olan bankalar tarafından başlatılmıştır. Bunun nedeni, bankaların sektördeki tecrübeleri, piyasa ve müşteriler hakkında oluşturdukları bilgi, veri tabanlarının genişliği ve müşteri ile organik ilişki kurabilmeleridir. Türkiye'de 1980'den itibaren ekonomide dışa açılma politikaları uygulanmaya başlanmış ve bu gelişmeler çerçevesinde uluslararası finans tekniklerinden olan faktoring ülkemizde de uygulama alanı bulmaya başlamıştır. Türkiye'de ilk kez 1988 yılında İktisat Bankası bünyesinde başlamıştır. Daha sonra, sektöre 1990 yılında Aktif Finans Faktoring Hizmetleri A.Ş. ve 1991 yılında da Devir Faktoring Hizmetleri A.Ş. girmiştir. Bugün için sektörde faaliyet gösteren faktoring firmalarının sayısı 75 civarındadır.

Çek İşlemlerinde Bilinmesi Gereken Terimler

  • Çek, bir bankaya hitaben yazılmış ve TTK da belirtilen hükümlere göre düzenlenmiş, ödeme emri niteliğinde olan kıymetli bir evraktır.

    Çek de üç taraf bulunur:

    • Keşideci:Çeki düzenleyen
    • Muhatap: Çeki ödeyecek banka şubesi borçlu
    • Hamil:Keşide edilmiş çeki elinde bulunduran kişi, alacaklı (hamiline)
  • Çek Karnesi, bankalarca, gerektiğinde doldurulup kullanılmak üzere müşterilere verilen yapraklar halindeki boş çek yapraklarını içine alan karnedir.
  • Çek kırdırma, acil nakit paraya ihtiyacı olan kişilerin, ellerindeki çekin kesildiği tarihi beklemeksizin çeklerini erken tahsil etmesine "çek kırdırma" denir. Burada çek kırma işlemi uygulayan firma toplam tutardan daha düşük bir miktarı çek sahibine verir ve vade dolduğunda çek tutarını kendi adına tahsil eder.
  • Keşide: Çekin düzenlenerek imza edilmesi ve hamile verilmesi anlamındadır.
  • Çekin Şekli: Çek, hukuki mahiyeti itibariyle bir ödeme aracıdır. Türk Ticaret Kanunu’nun 692. maddesinde çekin şekle ait yasal unsurları aşağıdaki gibi belirtilmiştir.
  • Ödeme Yeri: Çek de ödeme yerinin gösterilmesi zorunlu değildir. Gösterilmediği takdirde, muhatabın ad ve soyadı yanında (bankanın unvanının) gösterilen yer ödeme yeridir.

Çek Kırma İşlemi Nasıl Yapılır?

Acil nakit ihtiyacınız oluğundan durumda vadesi gelmemiş çekin erken tahsil edilmesi işlemine faktoring şirketleri yasal olarak aracılık eder. Bu işleme genel ifade ile “çek kırma” olarak nitelendirilmekte ve faktoring şirketleri işlem başına belirli bir ücret karşılığında yapmaktadır.

Çekte aslında vade söz konusu değildir ve bankaya ibrazı halinde karşılığı varsa tahsil edilebilir. Uygulamada ise çek aynı güne değil, ilerleyen bir tarihe kesilerek vade oluşturulmuş olur.

Bankaların Faktoring İşlemleri

Türkiye’de faktoring işlemleri bankalar tarafından başlatılmıştır. Şuanda neredeyse bütün bankaların kendilerine ait bir faktoring şirketi bulunmaktadır. Bankaların ticari müşterilerini faktoring hizmeti ile desteklemekte ve daha çeşitli ürün ve fırsatlar sunmaktadır. Türkiye’de faaliyette olan başlıca faktöring şirketleri şu şekildedir;

  • Yaşar Faktoring: 2002 yılında kurulan şirket kendisine hedef kitle olarak Kobi segmentini belirleyerek çalışma hayatına başlamıştır. Bugün 22 şube ve 300’ün üzerinde personel sayısıyla kullanıcıların faktöring alanında hizmet vermektedir. 12 ilde faaliyet göstermekte olup yaygın olarak kobilere hizmet sunmaktadır.
  • Garanti Faktoring: Türkiye’nin ilk Faktoring şirketlerinden olan Garanti Faktoring 1990 yılından bu yana alanında faaliyet göstermektedir. Geniş bir müşteri kitlesine sahip kuruluş tüm ülke genelinde yaygın tedarikçi ağına sahip firmalara, ithalatçı ve ihracatçılara ve Kobilere hizmet sunmaktadır.
  • Fiba Faktoring: Fiba Grubu’nun bir üyesi olarak 1992 yılında kurulan firma Faktoring alanında faaliyetlerine devam etmektedir. Faktoring sektörünü geliştirmek ve sektöre yön vermek amacında olan firma yaygın hizmet ağıyla tüm yurt genelinde hizmet vermektedir.
  • Destek Faktoring: Destek Finans Grubu bünyesinde 1996 yılından bu yana aktif faaliyet gösteren kurum portföyünün %80’ini Türkiye’nin önde gelen büyük ölçekli firmaları oluşturmaktadır.
  • Şirinoğlu Faktoring: 1992 yılında “Şirinoğlu Factoring Finansal Hizmetler Tic. A.Ş” olarak kurulan şirketin ticar ünvanı 11.01.2013’ten itibaren “Şirinoğlu Faktoring A.Ş.” olarak değiştirilmiştir. 30 ilde 45 şubesiyle faktöring hizmetlerini sunmaya devam etmektedirler.
  • Akın Faktoring: 07.07.2000 tarihinde kurulmuş olan firma 31.07.2001 tarihinde Faktoring derneği üyesi olmuştur. Kıymetli evrak teslimi ve düzenli ekstre ve fatura gönderimi hizmetleri de sunan firma faaliyetlerine devam etmektedir.

Türkiye’de Faaliyet Gösteren Faktoring Şirketleri Tam Listesi

Türkiye'de faaliyet gösteren faktoring şirketlerinin tam listesi için tıklayın.

Tüm Bankaların Kredi Teklifleri Bir Arada

Kredi Tutarı

Vade

Ev Arama Durumu

Kredi Tutarı

Vade

İhtiyaç Sebebi

Kredi Tutarı

Vade

Kredi Tipi